Ο Ντανιέλ Κον Μπεντίτ, όταν ρωτήθηκε
από το «Βήµα της Κυριακής» ποια είναι η άποψή τουγια τογεγονόςότι
ηΓαλλία και ηΓερµανία, απότη µια, δανείζουν χρήµατα στην Ελλάδα και,
απότην άλλη,την υποχρεώνουν νααγοράζειτα όπλα τους, απάντησε: «Μα,
αυτό το πρόβληµα οφείλεται στον ελληνικό εθνικισµό».
Ας αφήσουµε κατά µέρος τα υποβρύχια που γέρνουν και τα σκάνδαλα που κρύβουν. Ας παραβλέψουµε επίσης τη µάλλον θλιβερή διαπίστωση ότι τον άνθρωπο που πέρυσι είχε φωνάξει στο
Ευρωκοινοβούλιο: «Είµαστε όλοι Ελληνες!», έναν χρόνο µετά καταφέραµε να τον κάνουµε να µας αντιµε τωπίζει µε καχυποψία. Και ας σταθούµε στον εθνικισµό, σεαυτό τοάκαµπτο ιδεοληπτικό µόρφωµα που σηµάδεψε, και εξακολουθεί να σηµαδεύει, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο τη δηµόσια ζωή µας. Αυτό καθορίζει τον τρόπο µε τονοποίο βλέπουµε τον εαυτό µας, τον τρόπο µε τον οποίο αντιµετωπίζουµε συµµάχους και εταίρους, τον τρόπο µε τον οποίο τοποθετούµαστε στον κόσµο µας. Και επειδή ο τρόπος µε τον οποίον τοποθετούµαστε στον κόσµο µας είναι συνυφασµένος µε το δηµόσιο χρέος µας, αυτόςκαθόρισε και το χρέοςµας.
Ο εθνικισµός δεν αναγνωρίζει πολιτικές αποχρώσεις. Μπορεί να είναι δεξιός, αριστερός και αριστεροδέξιος. Υπήρξε εθνικοπατριωτικός στον καιρό του ψυχρού πολέµου, έγινε καρικατούρα στα χρόνια της χούντας και γλίστρησε στο«Η Ελλάδαανήκει στους Ελληνες», κοινωνικοποιήθηκε επίτο σοσιαλιστικότερο, στη δεκαετία του ογδόντα. Πάντα όµως στηριζόταν στην κοινή, ρητή ή άρρητη, παραδοχή πως είµαστε ένα έθνος ανάδελφο, κοινώς µοναδικό, υπόχρεο µόνο στη µοναδικότητά του. Ο δικός µαςεθνικισµός είναι ηναρκισσιστική έκφραση του ατοµισµού µας.
Ο εθνικισµός έχει τη γραφική του πλευρά. Ας θυµηθούµε τις ιερεµιάδες του µακαρίτη Χριστόδουλου, τη ρητορεία περί σέρβωναδελφών –κι ας είναι ο Μιλόσεβιτςκαι ο Μλάντιτς –το Μακεδονικό, τα γκολ του Euro 2004 . Και ας δούµε τους κατοίκους της Σπάρτης που ξεκινούν µε τα πόδια για το Σύνταγµα ως «Αγανακτισµένοι Ελληνες». Εχει όµως και τη σοβαρή πλευρά του. Σε αυτόν χρωστάει πολλά το οικονοµικό θαύµα της ευρωπαϊκής Ελλάδας. Πίσω από τον άθλο του δηµόσιου χρέους κρύβεται το ψυχικό αντανακλαστικό της µοναδικότητας, της πεποίθησης ότι η Ευρώπη µάς χρωστούσε και έπρεπε ναµας πληρώνει διότιο Πάπας δεν βοήθησε τονΠαλαιολόγο το 1453. Τοαντανακλαστικό πουενεργοποιείται όταν κάποιος θίξει τα ιδεοληπτικά του κεκτηµέναδικαιώµατα, είναιαυτό πουεπιτρέπει στη ΓΕΝΟΠ σήµερανα λέει:«∆εν πουλάω», ή στουςΗρακλειδείς της αγανάκτησης να λένε:«∆εν πληρώνω».
Ο εθνικισµός είναι εξ ορισµού συντηρητικός. Οχυρώνεται πίσω από αγκυλωµένα στερεότυπα. Φωνάζει και αγανακτεί γιατί δεν ξέρεινα µιλήσει.Είναι το ακριβώς αντίθετοτου πατριωτισµού. Γιατί, όπως λέειο Οργουελ, ο πατριωτισµόςείναι «η αφοσίωση σε κάτιπου συνεχώς αλλάζει, όµως εσύ αισθάνεσαι πως κατά βάθος µένει το ίδιο».
Ας αφήσουµε κατά µέρος τα υποβρύχια που γέρνουν και τα σκάνδαλα που κρύβουν. Ας παραβλέψουµε επίσης τη µάλλον θλιβερή διαπίστωση ότι τον άνθρωπο που πέρυσι είχε φωνάξει στο
Ευρωκοινοβούλιο: «Είµαστε όλοι Ελληνες!», έναν χρόνο µετά καταφέραµε να τον κάνουµε να µας αντιµε τωπίζει µε καχυποψία. Και ας σταθούµε στον εθνικισµό, σεαυτό τοάκαµπτο ιδεοληπτικό µόρφωµα που σηµάδεψε, και εξακολουθεί να σηµαδεύει, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο τη δηµόσια ζωή µας. Αυτό καθορίζει τον τρόπο µε τονοποίο βλέπουµε τον εαυτό µας, τον τρόπο µε τον οποίο αντιµετωπίζουµε συµµάχους και εταίρους, τον τρόπο µε τον οποίο τοποθετούµαστε στον κόσµο µας. Και επειδή ο τρόπος µε τον οποίον τοποθετούµαστε στον κόσµο µας είναι συνυφασµένος µε το δηµόσιο χρέος µας, αυτόςκαθόρισε και το χρέοςµας.
Ο εθνικισµός δεν αναγνωρίζει πολιτικές αποχρώσεις. Μπορεί να είναι δεξιός, αριστερός και αριστεροδέξιος. Υπήρξε εθνικοπατριωτικός στον καιρό του ψυχρού πολέµου, έγινε καρικατούρα στα χρόνια της χούντας και γλίστρησε στο«Η Ελλάδαανήκει στους Ελληνες», κοινωνικοποιήθηκε επίτο σοσιαλιστικότερο, στη δεκαετία του ογδόντα. Πάντα όµως στηριζόταν στην κοινή, ρητή ή άρρητη, παραδοχή πως είµαστε ένα έθνος ανάδελφο, κοινώς µοναδικό, υπόχρεο µόνο στη µοναδικότητά του. Ο δικός µαςεθνικισµός είναι ηναρκισσιστική έκφραση του ατοµισµού µας.
Ο εθνικισµός έχει τη γραφική του πλευρά. Ας θυµηθούµε τις ιερεµιάδες του µακαρίτη Χριστόδουλου, τη ρητορεία περί σέρβωναδελφών –κι ας είναι ο Μιλόσεβιτςκαι ο Μλάντιτς –το Μακεδονικό, τα γκολ του Euro 2004 . Και ας δούµε τους κατοίκους της Σπάρτης που ξεκινούν µε τα πόδια για το Σύνταγµα ως «Αγανακτισµένοι Ελληνες». Εχει όµως και τη σοβαρή πλευρά του. Σε αυτόν χρωστάει πολλά το οικονοµικό θαύµα της ευρωπαϊκής Ελλάδας. Πίσω από τον άθλο του δηµόσιου χρέους κρύβεται το ψυχικό αντανακλαστικό της µοναδικότητας, της πεποίθησης ότι η Ευρώπη µάς χρωστούσε και έπρεπε ναµας πληρώνει διότιο Πάπας δεν βοήθησε τονΠαλαιολόγο το 1453. Τοαντανακλαστικό πουενεργοποιείται όταν κάποιος θίξει τα ιδεοληπτικά του κεκτηµέναδικαιώµατα, είναιαυτό πουεπιτρέπει στη ΓΕΝΟΠ σήµερανα λέει:«∆εν πουλάω», ή στουςΗρακλειδείς της αγανάκτησης να λένε:«∆εν πληρώνω».
Ο εθνικισµός είναι εξ ορισµού συντηρητικός. Οχυρώνεται πίσω από αγκυλωµένα στερεότυπα. Φωνάζει και αγανακτεί γιατί δεν ξέρεινα µιλήσει.Είναι το ακριβώς αντίθετοτου πατριωτισµού. Γιατί, όπως λέειο Οργουελ, ο πατριωτισµόςείναι «η αφοσίωση σε κάτιπου συνεχώς αλλάζει, όµως εσύ αισθάνεσαι πως κατά βάθος µένει το ίδιο».
Είχαµε την πεποίθηση ότι η Ευρώπη µάς χρωστούσε διότι ο Πάπας δεν βοήθησε τον Παλαιολόγο το 1453
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου